Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 28/8 cho biết ông đang soạn thảo một lệnh pháp lý cho phép nông dân và người chăn nuôi được quyền tự chế biến nông sản của mình, nhằm phá vỡ cái mà ông gọi là "thế độc quyền tồi tệ" của các doanh nghiệp chế biến hàng đầu đất nước. Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump không nêu đích danh loại thực phẩm hay ngành công nghiệp cụ thể nào, nhưng cho biết ông đang "chỉ đạo soạn thảo gấp các văn bản pháp lý".

Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins đã đăng tin trên mạng xã hội X rằng sẽ có những "thông báo quan trọng" liên quan đến hoạt động chế biến thịt bắt đầu từ 31/8, bao gồm việc mở rộng quyền bán hàng liên bang cho các chủ trang trại, tăng cường hỗ trợ các cơ sở chế biến thịt quy mô nhỏ và bãi bỏ các "quy định hướng dẫn đã lỗi thời". Trước đó trong tuần, ông Trump đã phát biểu trên chương trình của Glenn Beck rằng ông sẽ xem xét liệu có quá nhiều quy định đối với các nhà máy chế biến thịt bò hay không. Ông Beck, một chủ trang trại, đã gợi ý với ông Trump rằng các quy định của Bộ Nông nghiệp đang cản trở các chủ trang trại tự chế biến gia súc của mình, buộc họ phải phụ thuộc vào ngành công nghiệp chế biến thịt vốn đang bị thâu tóm bởi một số ít doanh nghiệp lớn. Bốn công ty đang kiểm soát khoảng 85% thị trường chế biến thịt tại Mỹ, bao gồm: Cargill, Tyson Foods, JBS USA và National Beef Packing Co. Các công ty này chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu bình luận. Người phát ngôn Nhà Trắng, bà Anna Kelly, cho biết: "Chính quyền đang soạn thảo một số biện pháp chính sách nhằm hỗ trợ hơn nữa cho những người đang cung cấp thực phẩm cho thế giới". Động thái này của ông Trump diễn ra trong bối cảnh người tiêu dùng vẫn đang phải đối mặt với tình trạng giá thực phẩm tăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Cuộc chiến chống lại sự thâu tóm thị trường

Các sản phẩm thịt đều được kiểm tra bởi Cơ quan An toàn và Thanh tra Thực phẩm (FSIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA); cơ quan này bố trí thanh tra viên tại các nhà máy chế biến thịt để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn liên bang. Theo luật an toàn thực phẩm liên bang, các chủ trang trại thường bị cấm bán thịt từ gia súc do chính họ giết mổ và chế biến, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Trong nhiều năm qua, các hiệp hội nông trại và chăn nuôi đã lập luận rằng tình trạng tập trung quyền lực trong ngành chế biến thịt gây khó khăn cho các nhà sản xuất nhỏ trong việc duy trì hoạt động; nguyên nhân là do thiếu sự cạnh tranh giữa các công ty thu mua gia súc, đồng thời họ buộc phải vận chuyển vật nuôi đến các nhà máy chế biến có sự giám sát của USDA, đôi khi với chi phí rất cao.

Hiệp hội Quốc gia các Nhà chăn nuôi Gia súc (NCBA) – tổ chức đại diện cho giới chủ trang trại – cho biết họ ủng hộ việc tạo thêm cơ hội cho các cơ sở chế biến thịt bò quy mô nhỏ và loại bỏ các quy định không cần thiết, nhưng cũng cảnh báo ông Trump không nên nới lỏng các tiêu chuẩn kiểm định thịt.

Ông David Anderson, chuyên gia kinh tế nông nghiệp tại Đại học Texas A&M, nhận định rằng kế hoạch của ông Trump khó có thể tác động đáng kể đến tính cạnh tranh trong ngành công nghiệp thịt bò. "Quy mô của hoạt động này rất nhỏ," ông nói khi đề cập đến việc giết mổ gia súc ngay tại trang trại. "Nó thực sự không làm thay đổi bức tranh thị trường rộng lớn hơn chút nào." Chính quyền của cựu Tổng thống Joe Biden từng nỗ lực giải quyết tình trạng tập trung quyền lực trong ngành chế biến thịt, một phần thông qua các quy định nhằm thúc đẩy cạnh tranh và đảm bảo mức chi trả công bằng hơn cho người chăn nuôi gà; tuy nhiên, chính quyền Trump đã phát tín hiệu sẽ hủy bỏ các quy định này.

Cả chính quyền Biden và Trump đều đã phân bổ ngân sách để hỗ trợ các cơ sở chế biến thịt quy mô nhỏ nhằm mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người chăn nuôi gia súc. Động thái của ông Trump diễn ra trong bối cảnh ngành chế biến thịt của Mỹ đang đối mặt với mức nguồn cung thấp nhất trong vòng 75 năm qua, do chi phí chăn nuôi gia súc tăng nhanh hơn mức lợi nhuận thu được từ giá bán đang leo thang. Tuần trước, ông Trump cũng thông báo rằng Mỹ có thể nhập khẩu thêm thịt bò xay mà không phải chịu thuế quan. Ngoài ra, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang tiến hành điều tra xem liệu các công ty chế biến thịt có hành vi bất hợp pháp nhằm đẩy giá thịt bò bán lẻ lên cao hay không.

Theo Reuters